Prysznic bezprogowy i odpływ liniowy - ile wysokości trzeba zostawić w podłodze

Powyższe wartości opisują układ typowy, a nie obowiązujący. Rzeczywista wysokość, którą architekt ma do dyspozycji, zależy między innymi od roku budowy, rodzaju i grubości stropu, tego czy pod łazienką znajduje się kondygnacja czy grunt, oraz od tego, czy w warstwach przewidziano ogrzewanie podłogowe.

Osobno wygląda też sytuacja, w której architekt wchodzi w projekt przed wykonaniem posadzek. Wtedy warstwy i przebieg kanalizacji można ustalić z góry, zamiast dopasowywać rozwiązanie do stanu zastanego.

Spadek powierzchni posadzki

Kieruje wodę po płytkach do odpływu. Zalecany spadek dla niecki prysznicowej powinien wynosić minimum 2 procent, czyli 2 cm na metrze. Taki spadek umożliwia swobodne ściekanie wody przy przepustowości większości odpływów dostępnych na rynku. Jeżeli warunki na to pozwalają, warto zrobić spadek większy.

Granicę wyznacza praktyka, a nie tabela. Większy spadek szybciej odprowadza wodę, ale zwiększa różnicę rzędnych na wejściu do prysznica i utrudnia ułożenie dużego formatu płytek.

Spadek podejścia kanalizacyjnego

Znajduje się pod posadzką i odpowiada za grawitacyjne odprowadzenie ścieków. Tych dwóch spadków nie wolno utożsamiać.

Norma PN-EN 12056-2 przyjmuje dla podejścia bez wentylacji minimalny spadek 1 procent oraz długość do 4 m między przyłączem syfonu a pionem. Część źródeł branżowych podaje dla średnicy DN50 wartości wyższe, rzędu 2 do 3 procent. Wartość do przyjęcia powinna wynikać z projektu instalacji, a nie z artykułu, ale arytmetyka jest niezależna od tego wyboru: przy jednym procencie każdy metr podejścia zjada centymetr wysokości, przy trzech procentach trzy centymetry.

Dlatego identyczny odpływ trzydzieści centymetrów od pionu i ten sam odpływ trzy metry dalej to dwie różne sytuacje projektowe. Przy dostępnych jedenastu centymetrach, z których dziesięć zabiera samo odwodnienie, długość podejścia potrafi przesądzić o wykonalności.

Ta tabela pokazuje rzecz, która ginie na wizualizacjach: bezprogowy nie oznacza bezspadkowy.

Przykład. Prysznic 100 na 120 cm, odpływ przy tylnej ścianie, spadek na długości 120 cm. Różnica poziomów wynosi 2,4 cm. Jeżeli posadzka łazienki przed prysznicem ma zostać na poziomie zero, odpływ musi znaleźć się odpowiednio niżej. Problem prysznica bezprogowego nie sprowadza się więc do schowania syfonu, bo trzeba jeszcze znaleźć miejsce na geometrię spadku.

W jednej z naszych realizacji pod planowaną niecką prysznicową w posadzce biegły rury z wodą użytkową o przekroju 25 mm. Uniemożliwiało to umiejscowienie tam odpływu liniowego. Instalację trzeba było przerobić i wykonać obejście, żeby zmieścił się syfon i odpływ.

Przy remoncie w budynku z lat pięćdziesiątych, z żeliwną instalacją kanalizacyjną i wysoko umiejscowionym wpięciem odpływu do pionu, wykonanie brodzika walk-in było możliwe tylko dlatego, że łazienka znajdowała się na ostatniej kondygnacji. Dzięki temu można było uciąć fragment żeliwnej rury i w ten sposób obniżyć odpływ.

To dobry przykład na to, że wykonalność nie wynika z samego rzutu łazienki. Ta sama łazienka kondygnację niżej byłaby zupełnie innym zadaniem.

Nie. Na budowie pojawia się czasem pomysł, żeby brakujące centymetry odzyskać przez podkucie stropu. Wkucie w warstwy posadzki jest normalną czynnością wykonawczą. Ingerencja w strop konstrukcyjny nią nie jest i nie powinna być zakładana bez konsultacji z konstruktorem.

W stropie mogą znajdować się zbrojenie, instalacje oraz elementy konstrukcyjne. W nowszym budownictwie dochodzi kwestia stropów sprężonych, gdzie ingerencja w niewłaściwym miejscu może naruszyć cięgna. Przed zaprojektowaniem zagłębienia lub przebicia trzeba znać typ konstrukcji i dopuszczalne miejsca otworów.

Wylewkę pod nieckę prysznicową wykonujemy z jastrychu cementowego. Nigdy anhydrytowego.

Anhydryt jest spoiwem siarczanowym, a zawarty w nim gips ma właściwości hydrofilowe, czyli tendencję do wchłaniania wody. Przy najmniejszej, nawet mikroskopijnej nieszczelności awaria postępuje bardzo szybko: warstwa hydroizolacyjna odszczepia się od podłoża, a razem z nią odchodzą okładziny ceramiczne.

Wytyczne projektowania zabezpieczeń wodochronnych stawiają tu granicę wprost. Materiałów na bazie gipsu nie wolno stosować w kabinach natryskowych ani w pomieszczeniach o stałej wilgotności względnej powietrza powyżej 85 procent, a sama obecność wpustu w podłodze wyklucza zastosowanie jastrychu anhydrytowego. Anhydryt dopuszcza się tam, gdzie posadzka jest obciążona wodą krótkotrwale, a prysznic bezprogowy z odpływem liniowym jest dokładnym przeciwieństwem takiej sytuacji.

Przy prysznicu bezprogowym szczególnie ważna jest odpowiednio gruba i szczelna warstwa hydroizolacji. Zbyt cienka posadzka może pękać, powodując jednocześnie przerwy w izolacji i wykruszanie fug, a w konsekwencji zawilgocenie ścian i posadzki.

Skutki widać nie tylko w łazience. Odchodzą płytki, schodzi farba w pomieszczeniach sąsiadujących, a w skrajnych przypadkach dochodzi do zalania sąsiada i zagrzybienia.

Odpływ liniowy jest jednym z najbardziej newralgicznych przejść przez hydroizolację, dlatego traktujemy go jako element systemu uszczelnienia, a nie jako osobne urządzenie. Szczególnej uwagi wymagają styk podłogi ze ścianą, naroża, przejścia rur, bateria podtynkowa oraz mocowania szkła.

Wykonanie odpływu bezprogowego wymaga dużo większych nakładów pracy niż zamontowanie brodzika konglomeratowego, który ma zaledwie 2 cm wysokości. Wiąże się z koniecznością nisko położonego ujścia odpływu, wykucia posadzki pod całym brodzikiem, obsadzenia odpływu, a następnie wylania posadzki i wyprofilowania spadku.

Warto mieć to na uwadze przy rozmowie z inwestorem o budżecie i harmonogramie. Różnica wizualna między jednym a drugim rozwiązaniem jest duża, ale różnica w zakresie prac również.

Duże płytki

Płytka ceramiczna jest płaska i nie da się jej wygiąć w kopertę. Przy złożonej geometrii spadków duży format staje się trudny do wykonania. Jeżeli projekt przewiduje wielkie płyty, odpływ przy ścianie i jeden kierunek spadku są zwykle znacznie łatwiejsze do zrealizowania niż układ wielokierunkowy.

Szkło walk-in

Tafla montowana prostopadle do kierunku spadku ma dolną krawędź nad powierzchnią o różnych rzędnych. Przy spadku 2 procent i długości metra różnica wynosi około 20 mm. Trzeba więc przewidzieć sposób montażu, tolerancję profilu, klin albo odpowiednią szczelinę.

Drzwi prysznicowe

Przy skrzydle otwieranym sprawdzamy, czy nie będzie zahaczało o rosnącą posadzkę, czy dolna uszczelka zachowa prawidłową szczelinę i czy przy otwarciu woda nie wypłynie poza strefę natrysku.

Ogrzewanie podłogowe i dylatacje

Trasa przewodów grzewczych musi omijać korpus odpływu, rurę kanalizacyjną i mocowania. Sam odpływ nie powinien być lokalizowany na dylatacji konstrukcyjnej, na szczelinie jastrychu ani na styku dwóch różnych podłoży.

Polerowanych płytek pod prysznicem

W jednej z realizacji architekt zaprojektował dla klienta błyszczące, polerowane płytki w strefie natrysku. Odradziliśmy to rozwiązanie ze względu na zwiększone ryzyko poślizgnięcia się w trakcie kąpieli. Płytki zostały wymienione na matowe.

Najniższego dostępnego modelu odpływu

Systemy o niewielkiej wysokości montażowej są przydatne, ale niższa konstrukcja może oznaczać mniejsze zamknięcie wodne, inną średnicę przyłącza, mniejszą wydajność albo bardziej wymagające prowadzenie rury. Dobiera się cały system, a nie samą wysokość.

Wydajności odpływu w oderwaniu od armatury

Wydajność odpływu musi być skoordynowana z ilością wody dostarczaną przez armaturę. Odpływy prysznicowe klasyfikuje się według PN-EN 1253, gdzie klasa K3 odpowiada przepustowości 30 do 39 l/min, a spotykany zakres rynkowy mieści się mniej więcej między 24 a 78 l/min.

Duża deszczownica pracująca razem z dyszami bocznymi potrafi zbliżyć się do granicy przepustowości popularnych modeli. Przy takim programie funkcjonalnym porównujemy maksymalny przepływ armatury z przepustowością konkretnego odpływu, zanim zostanie zamówiony.

Prysznica bezprogowego nie da się rozstrzygnąć na samym rzucie. Projekt wykonawczy powinien zawierać przynajmniej jeden przekrój przez strefę natrysku, a na nim:

• poziom gotowej posadzki jako rzędną odniesienia
• początek, kierunek i wartość spadku
• rzędną górnej krawędzi odpływu
• grubość okładziny i przebieg hydroizolacji
• położenie szkła oraz przebieg kanalizacji

Rzędne warto odnosić do gotowej posadzki. Zapis PPG łazienki = 0,00, górna krawędź odpływu = minus 20 mm jest jednoznaczny. Adnotacja o obniżeniu odpływu nie jest.